Net als in andere arbeidsmarktregio’s zijn er in Zuid-Limburg uiteenlopende initiatieven om meer mensen succesvol en duurzaam aan het werk te helpen en houden. Van klein tot groot en voor diverse doelgroepen. Samenwerking met andere partijen speelt daarbij een grote rol. Een greep uit de vele praktijkvoorbeelden met initiatieven voor jongeren, de bouw en maatwerk jobcoaching.
Initiatief 1
De sociale startup &iedereen en bouwbedrijf Smeets uit Maastricht hebben een zij-instroomtraject opgezet voor mensen met een ondersteuningsbehoefte. Deelnemers worden gedetacheerd bij Smeets en op de werkvloer begeleid door een ervaren vakkracht. Na één of twee jaar stromen zij door naar een dienstverband bij Smeets of een ander bouwbedrijf.
Het project startte in het voorjaar van 2024 als pilot. &iedereen levert de kandidaten en werkt daarvoor samen met gemeenten en UWV. Ervaring of een bouwopleiding is niet vereist. Motivatie om te werken en te leren in de bouw staat voorop. Deelnemers krijgen een intake bij &iedereen en een rondleiding bij de vastgoedservice van Smeets Bouw, waar vakmensen dagelijks onderhoudswerk uitvoeren aan huurwoningen. Vervolgens volgen ze praktijkgerichte trainingen via opleider Bouwmensen en ondersteunen daarna hun ervaren werkbegeleider op de werkvloer.
&iedereen verzorgt het volledige regelwerk tot en met de loonbetaling. Daarnaast speelt de organisatie samen met partners een cruciale rol in het bieden van maatwerk per deelnemer en het oplossen van eventuele belemmeringen. “Dat kan van alles zijn,” zegt senior consultant Cherise Bergwijn. “Voor de één is dat een extra training, voor de ander een aanpassing in werktijden, zodat een alleenstaande ouder eerst zijn kind naar school kan brengen. Als er tijdens het traject nieuwe belemmeringen ontstaan, kijken we samen hoe we die redelijkerwijs kunnen oplossen. Vaak zijn het juist de kleine dingen die het verschil maken tussen wel of niet kunnen werken.”
Tijdens het pilotjaar startten twee groepjes van drie kandidaten met de introductie, waarvan vijf doorstroomden naar het traject. Twee van hen werken nog steeds succesvol bij Smeets. De eerste werkte in het voorjaar van 2025 al grotendeels zelfstandig, met zijn eigen werkbus. Eén deelnemer viel uit, een ander werkt vanuit de bijstand verder aan zijn werknemersvaardigheden en de derde gaat elders aan de slag.
Bergwijn: “We bieden mensen nieuwe kansen, maar als het niet lukt, moet je daar eerlijk over zijn. Ook dan kan het traject waardevol zijn als tussenstap. Eén deelnemer wilde bijvoorbeeld niet verder in de bouw, maar via onze zusteronderneming Olympia Uitzendbureau kunnen we hem ander werk bieden. Ketenstimulering is voor ons een belangrijk doel. Als iemand gemotiveerd is, maar wij niet kunnen helpen, dan kan Olympia of een concullega dat misschien wel. Eigenlijk zou het normaal moeten zijn om kandidaten door te verwijzen. Daarom werken we landelijk samen met andere partijen via de PPS-platformen voor publiek-private samenwerking.”
Na het eerste pilotjaar krijgt het opleidingstraject in de tweede helft van 2025 een structureel vervolg en stromen nieuwe kandidaten in.
“Vaak zijn het juist de kleine dingen die het verschil maken tussen wel of niet kunnen werken.”
Cherise Bergwijn, &iedereen
Initiatief 2
Terwijl de krapte en mismatch op de arbeidsmarkt toenemen, verlaten jaarlijks zo’n 30.000 jongeren het voortgezet onderwijs of mbo zonder diploma. Daarmee gaan waardevolle talenten verloren. Het sociaal opleidingsinstituut ORGB Opleidingen biedt trajecten waarmee ruim 80 procent van deze schoolverlaters alsnog een diploma behaalt en aan het werk gaat. “Buiten de schoolse setting lukt werken vaak prima,” zegt directeur Joep Vossen.
ORGB biedt meer dan vijftig mbo-opleidingen, met de nadruk op BBL-trajecten waarin werken en leren worden gecombineerd. Opleiden voor sectoren met personeelstekorten is daarbij een belangrijk specialisme. In Zuid-Limburg zijn regionale krimp en het verdwijnen van opleidingen uit kleinere kernen belangrijke aandachtspunten. Het traject Scala, ontwikkeld in samenwerking met VSO De Wijnberg, richt zich op jongeren die om uiteenlopende redenen buiten het reguliere onderwijs vallen en daar niet worden opgevangen.
De 30 huidige deelnemers kunnen zich in een informele setting eerst oriënteren op werk en een opleiding naar keuze. “Met individuele begeleiding, en vooral níet in een schoolse omgeving, want dat werkt voor deze doelgroep niet,” zegt Vossen. “Een schoolklas roept bij voorbaat pubergedrag op. Wij creëren juist een setting die wél aanspreekt, met de praktijk als uitgangspunt. Veel jongeren die op school vastlopen, functioneren prima tijdens hun weekendwerk in een supermarkt. Voor hen is de leeromgeving cruciaal.”
Als er op de achtergrond extra problemen spelen – zoals thuissituaties, schulden of psychische klachten – werkt ORGB samen met gespecialiseerde hulpverleners voor jongeren.
Voor jongeren die zich in de praktijk willen ontwikkelen in de installatietechniek is er Duo Installatie Zuid (DIZ), een samenwerkingsverband van meerdere installatiebedrijven. Dit biedt uitkomst voor jongeren in Parkstad Limburg, waar veel reguliere opleidingen zijn verdwenen en zich hebben geconcentreerd in Maastricht. “Maar niet iedereen kan daar naartoe reizen. Nu kunnen ze dichtbij huis werken en leren om loodgieter of installateur te worden.”
Het traject heeft gemiddeld tien tot twintig deelnemers, die doorstromen naar een baan bij een van de aangesloten bedrijven. Deze bedrijven verzorgen ook de stageplekken. Zo reserveert installateur Ploem standaard zeven leerplaatsen.
Deze opleidingstrajecten worden nu grotendeels betaald door het bedrijfsleven, omdat ORGB een private, niet-bekostigde onderwijsinstelling is. “Als de Rijksoverheid (mede)financiering mogelijk zou maken, zouden we veel meer kunnen betekenen voor deze doelgroep. Dan kunnen we in Limburg echt opschalen. We zijn hierover in gesprek met het ministerie, maar lopen aan tegen de grenzen van het huidige onderwijsstelsel. In Nederland bestaat wel speciaal onderwijs, maar nog geen ‘speciaal mbo’. Daardoor worden veel voortijdig schoolverlaters nu niet goed opgevangen. Het stelsel zal moeten worden aangepast om ruimte te bieden voor nieuwe oplossingen. Want als de onderwijsomgeving wél aansluit, zie je dat deze jongeren ineens kunnen excelleren.”
“Zonder speciaal mbo onderwijs’ kunnen voortijdig schoolverlaters niet goed worden opgepakt”
Joep Vossen, ORGB Opleidingen
Initiatief 3
Maatwerk is een belangrijke succesfactor om werkzoekenden met een ondersteuningsbehoefte duurzaam aan het werk te helpen. Dat geldt zeker voor de inzet van jobcoaching. In Limburg zorgt jobcoachbedrijf JobFit hiervoor, in nauwe samenwerking met gemeenten, UWV en andere gespecialiseerde partners.
Wanneer kies je als werkgever of uitkeringsinstantie voor welke jobcoach? Is een ‘standaard’ coach voldoende, of is juist specialistische begeleiding nodig? Die keuze heeft vaak grote invloed op het succes en de duur van een traject. Daarom zetten verschillende Limburgse gemeenten en UWV, naast hun eigen jobcoaches, ook gespecialiseerde coaches van JobFit in. “Onze expertise wordt veel gevraagd bij UWV-trajecten, onder andere voor de Wajong en WIA,” vertelt coach en mede-eigenaar Roy Driessen. “Ook werkgevers en gemeenten profiteren van gespecialiseerde coaching om écht maatwerk te bieden, afgestemd op de individuele behoeften van werkenden of werkzoekenden. Juist dan is het waardevol om coaches met diverse achtergronden en rollen te kunnen inzetten.” Denk bijvoorbeeld aan coaches die gespecialiseerd zijn in psychologie, licht verstandelijke beperkingen, autisme of niet-aangeboren hersenletsel. “Dat vraagt om andere expertise én een aangepaste aanpak,” aldus Driessen.
Via UWV vonden ze een geschikte kandidaat. Onder begeleiding van een coach werd zijn ontwikkelpotentieel in passende stappen geactiveerd. “Hij begon in de spoelkeuken. Toen zijn vertrouwen groeide, ging hij eten uitserveren, daarna achter de kassa, en inmiddels werkt hij 16 uur per week vast en zelfstandig in de housekeeping. Dit zijn trajecten waar ik trots op ben, als ik zie hoe goed zowel de werknemer als de werkgever hiermee geholpen zijn. De werkgever is enthousiast en heeft inmiddels een tweede medewerker aangenomen uit het Doelgroepenregister van UWV – opnieuw met een halfjaar jobcoaching.”
Goede samenwerking is cruciaal om dit soort trajecten succesvol te realiseren. Coaching speelt daarbij een sleutelrol, zowel voor de kandidaat als de werkgever. Het resultaat: duurzame impact voor alle betrokkenen. “Deze samenwerking hebben we met UWV, maar ook met gemeenten,” zegt Driessen. “De gemeente Venlo bijvoorbeeld heeft eigen jobcoaches, maar zet daarnaast ook onze gespecialiseerde coaches in. Als externe coach hebben we een vrijere, onafhankelijke rol. Juist wanneer echt wordt ingezet op maatwerk, ontstaat ruimte voor kandidaten waar gemeenten nu vaak niet aan toekomen.”
“Met meer maatwerk ontstaan meer kansen voor kandidaten waar gemeenten nu vaak niet aan toe komen.”
Roy Driessen, JobFit
